Doezumertocht: baggeren & aanleg natuurlijke oever en ecologische verbindingszone

We gaan de Doezumertocht uitbaggeren. De weggehaalde bagger wordt in een baggerdepot opgeslagen om in te drogen. Na indroging, dit duurt 2 jaar, wordt het perceel opnieuw in cultuur gebracht en is het weer grasland. Ook leggen we in samenwerking met de provincie Groningen langs de Doezumertocht op hetzelfde perceel als waar het baggerdepot komt een ecologische verbindingszone en natuurvriendelijke oever aan. 

Inhoud van deze pagina

    Informatieavond 1 juni 2021

    Op 28 en 29 april 2021 hebben we een brief met informatie over het project bezorgd bij circa 110 bewoners in het projectgebied. Op 1 juni 2021 organiseerden we een informatieavond over het project Doezumertocht voor omwonenden in het gemeentehuis van gemeente Westerkwartier. Bij deze informatieavond waren ook vertegenwoordigers van provincie Groningen en gemeente Westerkwartier aanwezig om vragen te beantwoorden.

    Bekijk de presentatie (pdf, 3,2 MB) en/of luister de opname van de informatieavond terug.

    Het werk in het kort

    • We gaan de vaart tussen Surhuizum en het Van Starkenborghkanaal bij Stroobos over een totale lengte van 10,5 kilometer baggeren voor een betere aan- en afvoer van water. Het baggeren start in september 2021. 
    • Voor de opslag van de bagger leggen we al eerder, vanaf 15 juli 2021, langs de vaart twee baggerdepots (zie luchtfoto hieronder) aan.
    • Langs de Doezumertocht (bij het grote depot bij ‘Bombay’) wordt over een lengte van circa 560 meter een natuurvriendelijke oever in combinatie met een ecologische verbindingszone aangelegd. De strook is 13 meter breed en bestaat uit een luwe, ondiepe waterzone die geleidelijk overgaat in een droge zone.

    Waarom gaan we de Doezumertocht baggeren?

    We beheren de hoofdwateren in Fryslân en een deel van het Groninger Westerkwartier, waaronder de Doezumertocht. De wateraan- en  -afvoer van de vaart moet worden verbeterd om de inwoners in de toekomst te beschermen tegen wateroverlast. Door het dieper maken van de vaart verbetert ook de waterkwaliteit.

    Waar gaan we baggeren?

    Op veel plaatsen langs het te baggeren traject staan bomen, huizen en andere obstakels. Ook is de hoeveelheid baggerspecie te veel om op de kant te verwerken. Daarom kiezen we ervoor om te gaan baggeren met een baggerzuiger. De baggerzuiger pompt de baggerspecie vanaf het water door een kilometerslange drijvende leiding naar de twee aangelegde baggerdepots. Het depot van 6 hectare komt halverwege de Doezumertocht boven de Kaleweg bij Doezum te liggen. Het depot van 3 hectare komt te liggen aan de noordkant van de Doezumertocht ten westen van Lutjegast vlakbij het Van Starkenborghkanaal.

    Op de onderstaande luchtfoto hebben we het te baggeren traject en de locaties van de twee baggerdepots ingetekend:

    Kaart Te baggeren Doezumertocht en baggerdepots.png

    Wat gaat er bij het baggeren gebeuren?

    Bagger is slib dat elk jaar ongeveer 1 tot 2 centimeter op de waterbodem aangroeit. Dit is een natuurlijk proces. De laag ontstaat bijvoorbeeld door afgestorven waterplanten en bladeren. Voor een goede water aan- en -afvoer wordt deze baggerlaag verwijderd.

    Bij de Doezumertocht gaan we het volgende doen:

    • We leggen eerst de baggerdepots voor het opslaan van de bagger aan.
    • Van de afgegraven teelaarde (vruchtbare bovengrond) maken we een dijkje van maximaal 1,5 meter hoog om het depot heen. Zo kunnen we de bagger opslaan.
    • We halen in totaal 35.000 kubieke meter bagger uit de Doezumertocht over een lengte van 10,5 kilometer.
    • De baggerspecie wordt met een baggerzuiger via drijvende leidingen naar de baggerdepots getransporteerd. In het depot van 6 hectare zal ongeveer 22.000 kubieke meter bagger worden opgeslagen en in het depot van 3 hectare 13.000 kubieke meter.
    • Na de baggerwerkzaamheden droogt de bagger in het depot in en wordt het enkele keren omgezet om het indrogen te bevorderen. Na ongeveer 2 jaar maken we de ingedroogde bagger (inmiddels grond) weer vlak en brengen we de teelaarde (uit de dijkjes) op de ingedroogde bagger. Daarna wordt het opnieuw ingezaaid met gras.

    Versterken waterkering, aanleg ecologische verbinding

    We combineren het inrichten van het baggerdepot met het aanpassen van de polderdijk langs de westkant van de Doezumertocht over een lengte van 560 meter. Deze werkzaamheden vinden plaats vlakbij ‘Bombay’ langs de Doezumertocht waar ook het baggerdepot wordt aangelegd. De kruin van de waterkering komt ongeveer 8 tot 9 meter meer landinwaarts te liggen. Zo kunnen we de ecologische verbinding aanleggen, die bestaat uit een 5 meter brede natuurvriendelijke oever in de vaart en een 8 meter brede droge strook op het buitentalud.

    Op de onderstaande kaart hebben we de locatie van de nieuwe waterkering en de natuurvriendelijke oever met het rode ovaal aangeven:

    kaart natuurvirendelijke oevers en waterkering Doezumertocht def.JPG

    Voordelen van een natuurvriendelijke oever

    Met een natuurvriendelijke oever beperken we de wateroverlast bij extreme neerslag en verbeteren we de ecologische waterkwaliteit. Een natuurvriendelijke oever is een luwe, ondiepe overgang naar de droge oever. Deze zone geeft ruimte aan libellen, reptielen en andere dieren. Voor vissen is het een goede plek om te schuilen of te paaien. Als de (water)planten zich goed ontwikkelen, neemt de biodiversiteit (de verscheidenheid aan planten- en dierensoorten) verder toe.

    Aanleg ecologische verbinding

    Naast de ondiepe waterzone, leggen we op het hogere droge gedeelte van de kering een strook van 8 meter van de ecologische verbindingszone aan voor de provincie Groningen, als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De totale zone draagt bij aan de verbinding van de natuurgebieden Doezumermieden en Bombay. De ecologische verbinding maakt het dieren makkelijker om zich tussen water en land en van het ene naar het andere gebied te verplaatsen. Zo kunnen we werk met werk maken en kosten besparen. De provincie Groningen draagt hieraan bij.

    Overlast voor de omgeving

    We kunnen enige hinder door werkzaamheden niet voorkomen. Mogelijk is er zicht op bouwverkeer en machines in het veld en kan er overdag enige geluidsoverlast ontstaan. Woningen en de weg blijven bereikbaar tijdens de uitvoering. Uiteraard proberen we de hinder zoveel mogelijk te beperken en de omgeving erop voor te bereiden.

    We houden rekening met de natuur

    Bij de werkzaamheden houden we zoveel mogelijk rekening met de natuur. We starten het werk na het broedseizoen, we houden ons aan de regels van de flora- en faunawet voor waterschappen en we doen een Natuurtoets voordat de werkzaamheden starten.

    Planning (voorlopig) werkzaamheden

    • Augustus/september 2021: start aanleg natuurvriendelijke oever/ecologische verbindingszone en twee weilanddepots.
    • September/oktober 2021: start baggerwerkzaamheden aan de Doezumertocht.
    • December 2021/uitloop januari 2022: einde baggerwerkzaamheden.
    • Juli 2022: omzetten van de bagger om het indrogen te bevorderen.
    • Eind september/begin oktober 2022: de bagger wordt, zo nodig, nog een keer omgezet. 
    • September 2023 of voorjaar 2024: depots weer ingericht als weiland.

    Vergunningsprocedures

    Voor het project wordt uitgevoerd, moet nog een aantal vergunningsprocedures worden doorlopen. Het gaat onder meer om een procedure voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning, voor de aanleg van de baggerdepots. Deze aanvraag vragen we in de week van 21 juni 2021 aan en wordt gepubliceerd via de gemeentelijke website/pagina in het huis-aan-huisblad.

    Ook neemt het waterschap een besluit volgens de Waterwet voor het aanleggen, wijzigen van een waterstaatswerk. Wij informeren u als direct belanghebbenden daar over via een aparte brief. Het projectplan aanleg natuurvriendelijke oever en aanpassing regionale waterkering Doezumertocht is ter inzage gelegd in het Waterschapsblad (officiële bekendmakingen).