Veelgestelde vragen over de waterschapsverkiezingen

In deze ‘vragen en antwoorden’ zetten we de belangrijkste vragen over de waterschapsverkiezingen in 2019 op een rij.

Vragen en antwoorden op onderwerp

    Algemeen


    Wanneer zijn de verkiezingen?

    De verkiezingen vinden plaats op woensdag 20 maart 2019, gelijk met de verkiezingen van de Provinciale Staten.

    Hoe lang zijn de stembureaus geopend?

    De stembureaus openen over het algemeen om 7.30 uur de deuren en sluiten om 21.00 uur. De openingstijden van mobiele en bijzondere stembureaus kunnen hiervan afwijken. Het is gebruikelijk dat gemeenten deze informatie op de stempas zetten.

    Hoeveel waterschappen nemen deel aan de verkiezingen?

    Alle 21 waterschappen nemen deel aan de verkiezingen.

    Kieskring en stembureau


    Wat is een kieskring?

    Bij een aantal verkiezingen (Tweede Kamer en de Staten van een aantal provincies) wordt met kieskringen gewerkt. Dit zijn gedeelten van het gebied, waarin de verkiezing wordt gehouden en waarvoor aparte kandidatenlijsten kunnen worden ingediend.

    Kunnen er bij waterschappen meer kieskringen zijn?

    Nee. De waterschappen vormen elk een kieskring.

    Wat is een hoofdstembureau of centraal stembureau?

    Elke kieskring heeft een hoofdstembureau. Het hoofdstembureau bestaat uit 5 leden, van wie er één voorzitter is en één plaatsvervangend voorzitter. De voorzitter van het waterschap is de voorzitter van het hoofdstembureau. De hoofdstembureauleden worden voor 4 kalenderjaren benoemd.

    Het hoofdstembureau van een waterschap is gevestigd in een gemeente die daartoe door het algemeen bestuur is aangewezen. Het hoofdstembureau treedt ook op als centraal stembureau.

    Het hoofdstembureau zorgt voor:

    •  De vaststelling van de stemtotalen binnen de kieskring.

    Het centraal stembureau is belast met:

    • De registratie van namen ('aanduidingen') van politieke partijen.
    • Het in ontvangst nemen van kandidatenlijsten.
    • De beoordeling van de geldigheid van de kandidatenlijsten en de handhaving van de daarop voorkomende kandidaten.
    • De nummering van de kandidatenlijsten.
    • Het vaststellen van de verkiezingsuitslag en het benoemen van kandidaten.
    • Het vervullen van vacatures.

    Omdat er bij de waterschapsverkiezingen sprake is van één kieskring, is het hoofdstembureau ook het centraal stembureau. Dus al deze werkzaamheden worden door één en hetzelfde stembureau verricht.

    Registratie van politieke groeperingen


    Moeten politieke groeperingen zich registreren?

    Wanneer een politieke groepering (partij) haar naam/aanduiding boven de kandidatenlijst wil plaatsen, zal zij geregistreerd moeten zijn. Registratie op zich is niet verplicht. Een politieke partij kan er namelijk ook voor kiezen om deel te nemen aan de verkiezing met een zogenoemde blanco lijst. In dat geval staat er alleen een nummer bovenaan de kandidatenlijst van de partij en op het stembiljet en geen naam.

    De registratie voor de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer bij de Kiesraad werkt door naar de waterschapsverkiezingen. Dat wil zeggen dat als een groepering voor deze verkiezing is geregistreerd, een aparte registratie voor de waterschapsverkiezingen niet meer nodig is. Voor niet bij de Kiesraad geregistreerde groeperingen is registratie bij het centraal stembureau van het waterschap noodzakelijk.

    Politieke groeperingen, die bij de verkiezingen van 2015 waren geregistreerd én een kandidatenlijst hebben ingediend, zijn nog steeds geregistreerd en hoeven zich niet opnieuw te registreren.

    Voor partijen die zich alleen op de waterschapsverkiezingen richten, lijkt het efficiënter zich bij de centrale stembureaus van de waterschappen te laten registreren. Landelijke registratie is duur. Als bij de landelijke verkiezingen geen kandidatenlijst wordt ingediend, moet bij de volgende verkiezingen weer een nieuwe registratie worden gevraagd.

    Een politieke partij wil zijn naam wijzingen. Wat nu?

    Als een al geregistreerde partij onder een andere naam verder wil gaan, dan kan een schriftelijk wijzigingsverzoek bij het centraal stembureau van het waterschap worden ingediend. De beoordeling van dat verzoek vindt op dezelfde wijze plaats als de beoordeling van een registratieverzoek van een aanduiding. Een waarborgsom hoeft echter niet te worden betaald. Het is raadzaam dat de politieke partij een recent uittreksel uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel meestuurt, zodat het centraal stembureau kan vaststellen of het verzoek tot wijziging is ingediend door het daartoe bevoegde bestuur van de politieke partij.

    Waar moeten politieke groeperingen zich registreren?

    Groeperingen, die zich willen registreren, doen dat bij het centraal stembureau van het waterschap waar zij een kandidatenlijst willen indienen. Het is niet mogelijk om in één keer voor alle waterschappen een verzoek te doen.

    Nieuwe partijen moeten voor de registratie documenten indienen (art. G2a Kieswet). Zijn er regels over hoe oud de notarieel aktes en het document inschrijvingen KVK zijn?

    De Kieswet geeft alleen aan dat de notariële akte en het uittreksel van de KvK ingediend dienen te worden. Uit deze stukken blijkt wat de actuele stand van zaken met betrekking tot de vertegenwoordigingsbevoegdheid is. Als er geen statutenwijziging heeft plaatsgevonden, dan volstaat een ouder document indien de vertegenwoordigingsbevoegdheden nog wel overeenkomen. Voor wat betreft het uittreksel is het gangbaar dat centraal stembureaus vragen om een actueel uittreksel dat niet ouder is dan zes maanden. Op deze pagina (externe website) is meer informatie te vinden over de beoordeling van registratieverzoeken.

    Wat zijn de kosten voor het registreren van een nieuwe lijst?

    De kosten voor het registreren bedragen € 225,-. Dit bedrag krijgen de groeperingen terug als zij daadwerkelijk een kandidatenlijst hebben ingediend.

    Mag een plaatselijke afdeling van een landelijke partij aan de landelijk geregistreerde aanduiding iets toevoegen?

    Nee, een toevoeging aan een landelijke registratie is een wijziging van die landelijke registratie.

    Kandidaatstelling


    Welke stukken moeten politieke groeperingen inleveren om mee te mogen doen met de verkiezingen?

    Zij moeten op de dag van de kandidaatstelling (maandag 4 februari 2019) tussen 9.00 en 17.00 uur door een kiesgerechtigde van het waterschap bij het centraal stembureau laten indienen:

    1. Een kandidatenlijst.
    2. Instemmingsverklaring van elke kandidaat op de lijst. Kandidaten die niet in het waterschap wonen waarvoor zij zich kandidaat stellen, moeten verklaren dat zij, in geval van benoeming, verhuizen naar het waterschap waarvoor zij zijn gekozen. Let op: deze verklaring mag maar bij één waterschap worden afgegeven!
    3. Kopieën van geldige legitimatiebewijzen van de kandidaten, die nog geen zitting hebben in het algemeen bestuur. Let op: BSN-nummers en dergelijke mogen niet onleesbaar zijn gemaakt! 
    4. Machtiging tot plaatsen van aanduiding boven de lijst.
    5. Ondersteuningsverklaringen (30) indien groeperingen bij de vorige verkiezingen geen zetels hebben behaald, voor het eerst deelnemen aan de verkiezingen of deelnemen met een blanco lijst. Een blanco lijst is een kandidatenlijst waarboven geen naamsaanduiding staat.
    6. Bewijs van betaling waarborgsom: partijen die voor het eerst meedoen aan de waterschapsverkiezingen of bij de vorige verkiezing geen zetel hebben behaald, moeten voor de kandidaatstelling een waarborgsom betalen van € 225,-. Het bedrag van de waarborgsom voor de Kieslijst krijgen de partijen terug als zij een zetel behalen, minimaal 75 procent van de Kiesdeler of als de lijst ongeldig blijkt te zijn.

    Hoeveel ondersteuningsverklaringen zijn nodig om deel te mogen nemen met een lijst?

    Voor het deelnemen aan de verkiezingen met een nieuwe lijst zijn 30 ondersteunings­verklaringen nodig. Groeperingen, die al zetels hebben in het algemeen bestuur hoeven geen ondersteuningsverklaringen meer te overleggen.

    Wie mogen een ondersteuningsverklaring tekenen?

    Ondersteuningsverklaringen kunnen alleen worden afgelegd door personen die binnen die kieskring als kiezer zijn geregistreerd. Ook personen die op een lijst als kandidaat staan, mogen een ondersteuningsverklaring tekenen voor hun lijst, op voorwaarde dat zij in de betreffende gemeente als kiezer zijn geregistreerd. Het is niet toegestaan meer dan één ondersteuningsverklaring per persoon te tekenen. Een ondersteuningsverklaring kan niet worden ingetrokken.

    Hoe moeten deze ondersteuningen worden aangeleverd?

    De personen, die een kandidatenlijst wensen te ondersteunen, moeten de betreffende verklaring in de periode van veertien dagen voor de dag van de kandidaatstelling op het gemeentehuis van de gemeente, waar zij als kiezer zijn geregistreerd, ondertekenen. Zij moeten zich daarbij kunnen legitimeren. De gemeente tekent op het formulier aan dat betrokkene daadwerkelijk als kiesgerechtigde was ingeschreven. De gemachtigde van de groepering moet de formulieren vervolgens met de kandidaatstelling inleveren.

    Kunnen groeperingen een lijstverbinding aangaan?

    Nee, deze mogelijkheid is sinds 1 december 2017 komen te vervallen.

    Kan een blanco lijst meedoen met de verkiezingen?

    Ja. Als een groepering niet is geregistreerd, kan zij niet met haar eigen naam op het stembiljet komen. Het wordt dan een zogenoemde blanco kandidatenlijst. Een blanco lijst is een kandidatenlijst waarboven geen naamsaanduiding staat.

    Hoe vindt de nummering van lijsten plaats?

    Eerst in de volgorde van de stemaantallen bij de voorgaande verkiezingen, voor die lijsten die één of meer zetels in het huidige algemeen bestuur hebben en vervolgens op basis van loting de andere groeperingen/lijsten.

    Aan welke eisen moet iemand voldoen om kandidaat te zijn?

    Om kandidaat te kunnen zijn moet je ingezetene zijn (of niet-ingezetene met een verklaring van vestiging in het gebied) op het moment van toelating niet uit het passief kiesrecht zijn ontzet. Om benoemd te kunnen worden als lid van het algemeen bestuur moet je minimaal 18 jaar zijn en mag je geen functie(s) bekleden als genoemd in artikel 31 Waterschapswet.

    Hoe gaat de kandidaatstelling te werk?

    Politieke groeperingen kunnen bij de voorbereiding van hun kandidaatstelling gebruik maken van de OSV (ondersteunende software verkiezingen). Hierin kunnen zij alle benodigde gegevens invullen en de betreffende formulieren uitdraaien.

    Stemming en vaststelling uitslag


    Zijn er aparte stembureaus voor de waterschapsverkiezingen?

    Nee. In de wet is bepaald dat ieder stembureau een locatie is waar voor zowel voor Provinciale Staten als voor de waterschappen kan worden gestemd.

    Wie is kiesgerechtigd voor de waterschapsverkiezingen?

    • Een ingezetene (inwoner) van het waterschap, 18 jaar of ouder op de dag van stemming, is kiesgerechtigd.
    • Een vreemdeling afkomstig van buiten de Europese Unie moet een verblijfsvergunning moet hebben.
    • Ingezetenen ontvangen hun stembescheiden van de gemeente, op basis van de gemeentelijke basisadministratie. Waarbij burgemeester en wethouders moeten nagaan wie kiesgerechtigd is.

    Bij gemeenteraden geldt voor stemgerechtigheid de eis dat de kiezer 5 jaar rechtmatig in Nederland moet verblijven. Bij de waterschapsverkiezingen is bij de eisen voor kiesgerechtigdheid niet bij deze eis aangesloten. Daardoor kunnen voor deze verkiezing alle niet-Nederlandse inwoners die rechtmatig in het waterschap verblijven, stemmen voor het algemeen bestuur. Ongeacht hoe lang zij er rechtmatig verblijven (artikel B 2a van de Kieswet). Ook bij de vereisten voor het lidmaatschap wordt de duur van het verblijf niet betrokken (artikel 31 van de Waterschapswet).

    Alle informatie over deelname aan de waterschapsverkiezingen door niet-Nederlandse inwoners vind je op de website van de Kiesraad (externe website).

    Hoe wordt de uitslag vastgesteld?

    Het centraal stembureau verdeelt de zetels en restzetels over de partijen aan de hand van de aantallen daarop uitgebrachte stemmen. Daarvoor berekent het eerst de kiesdeler door het totale aantal uitgebrachte geldige stemmen te delen door het aantal zetels in het algemeen bestuur van het waterschap. Het aantal 'volle' zetels dat direct aan een lijst wordt toegekend, is gelijk aan het aantal keren dat de kiesdeler is gehaald.

    Met behulp van de ondersteunende software verkiezingen (OSV) genereert het stembureau op basis van de uitslagen van de gemeenten binnen het gebied van het waterschap de totale uitslag. OSV voert alle noodzakelijke berekeningen uit.

    Hoe wordt de uitslag van de gemeenten door het waterschap verwerkt?

    De gemeenten tellen de stemmen direct na het sluiten van het stembureau. Het stembureau telt de aantallen uitgebrachte geldige stemmen op kandidaten, blanco stemmen en ongeldige stemmen, het aantal stemmen per lijst en het aantal stemmen per kandidaat. Ook noteert het stembureau of er een verschil is tussen het aantal tot de stemming toegelaten kiezers en het aantal in de stembus aangetroffen stembiljetten. Al deze gegevens worden in het proces-verbaal genoteerd. Dat proces-verbaal wordt naar het waterschap gebracht. Het waterschap moet de definitieve uitslag handmatig invoeren in OSV.

    Moeten de mensen die gaan invoeren lid zijn van het centraal stembureau of anderszins zijn 'aangewezen'?

    Er worden in de wet geen regels gesteld aan de personen die uitslagen invoeren. Ze hoeven daarom geen lid te zijn van het centraal stembureau of formeel te worden aangewezen (dat kan natuurlijk wel). Het verwerken van de uitslagen vindt plaats onder de verantwoordelijkheid van het centraal stembureau. Het is daarom wel raadzaam om uitsluitend mensen in te zetten die dat naar het oordeel van het centraal stembureau ook betrouwbaar kunnen doen.

    Wanneer wordt de uitslag bekendgemaakt?

    Het centraal stembureau stelt de officiële uitslag vast in een openbare zitting. Bij de waterschapsverkiezing is dit waarschijnlijk direct aansluitend op de zitting van het hoofdstembureau, 5 dagen na stemming. Op de avond van de dag van stemming kunnen voorlopige, niet-officiële uitslagen in de media worden gepresenteerd.

    Communicatie


    Komt er een stemhulp voor de waterschapsverkiezingen?

    Ja, het is een mooi middel om het beeld te versterken dat er wat te kiezen valt en het helpt politieke groeperingen om zelf na te denken op welke punten ze zich profileren. De stemhulp wordt voor alle waterschappen verzorgd door bureau Citisens. Met per waterschap op maat gemaakte stellingen.

    Verantwoordelijkheden

     
    Waarvoor zijn waterschappen verantwoordelijk bij de organisatie van de verkiezingen?

    Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het hoofdstembureau en het centraal stembureau, dat verantwoordelijk is voor het passieve deel van de uitvoering van verkiezingen. Hieronder valt:

    • Het instellen van een centraal en hoofdstembureau.
    • De registratie van groeperingen.
    • De kandidaatstelling.
    • Het vaststellen van de uitslag.
    • De benoeming van de, voor de ingezetenen gekozen leden van het algemeen bestuur.

    Waarvoor zijn gemeenten verantwoordelijk bij de organisatie van de verkiezingen?

    Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de totale uitvoering van de verkiezingen, het actieve deel van de uitvoering van verkiezingen. Hieronder vallen:

    • Het versturen van de stempassen.
    • Het verspreiden van de kandidatenlijsten.
    • Het uitgeven van vervangende stempassen.
    • Het uitgeven van kiezerspassen (waarmee binnen het hele gebied van het waterschap kan worden gestemd).
    • Het drukken van de stembiljetten.
    • Het bijhouden van registers van vervallen stempassen.
    • Het bemensen van stembureaus.
    • Het huren van stemlocaties.
    • Het plaatsen van stembussen.
    • Het plaatsen van verkiezingsborden.
    • Het tellen van de stemmen.

    Wat is OSV?

    OSV is ondersteunende software voor de verkiezingen die in opdracht van de Kiesraad is ontwikkeld. Hiermee kunnen politieke groeperingen hun kandidatenlijsten opstellen en indienen. De software kan door gemeenten gebruikt worden voor het controleren van kandidatenlijsten, het opstellen en doorrekenen van uitslagen en het opmaken van de processen-verbaal.

    Meer informatie over ondersteunende software verkiezingen (OSV) vind je op de website van de Kiesraad (externe website).

    Wat zijn de systeemeisen voor de standalone apparatuur die nodig is voor het invoeren van de gegevens en het draaien van OSV?

    De systeemvereisten en algemene voorwaarden voor het gebruik van OSV, zijn te vinden op de website van de Kiesraad (externe website).

    Wie versturen de stempassen en de kieslijsten?

    De gemeenten versturen de stempassen en de kieslijsten.

    Zijn de stempassen te herkennen?

    Ja. In het Kiesbesluit zal worden bepaald dat de stempassen van verschillende kleuren worden voorzien. De bedoeling is dat ook stembiljetten van verschillende waterschappen een verschillende kleur krijgen om snel onderscheid te kunnen maken.

    Hoeveel stembussen zijn er op een stembureau?

    Om het onderscheid te maken tussen de 2 verkiezingen moet er op de stembureaus een aparte stembus voor de waterschapsverkiezingen staan en een aparte stembus voor de verkiezingen van Provinciale Staten.

    Wie bemensen de stembureaus?

    De gemeenten zijn verantwoordelijk voor de bemensing van de stembureaus. Zij leiden hiervoor mensen op en regelen de vergoeding.

    Wie plaatsen de verkiezingsborden?

    De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het plaatsen van verkiezingsborden voor de verkiezingen zodat politieke groeperingen hun posters kunnen aanplakken. Regels hiervoor zijn vastgelegd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente. Waterschappen zijn hier niet bij betrokken.

    Wie tellen de stemmen?

    De gemeenten zijn verantwoordelijk voor het tellen van de stemmen. Het tellen vindt plaats direct na het sluiten van het stembureau.

    Wie kan besluiten tot een hertelling?

    Na een verkiezing voor het algemeen bestuur van een waterschap zijn er 2  instanties die de bevoegdheid hebben om eventueel te besluiten tot een hertelling: het centraal stembureau en het gehele zittende algemeen bestuur (inclusief geborgde categorieën in het bestuur) zelf. Anders dan het centraal stembureau kan het gehele algemeen bestuur eventueel ook besluiten tot een herstemming.

    Wie is verantwoordelijk voor een hertelling?

    Bij een eventuele hertelling worden de verzegelde pakken met onder andere de stembiljetten door de gemeenten overgebracht naar het orgaan dat tot een hertelling besloten heeft. Het centraal stembureau of het orgaan waarvoor de verkiezing plaatsvond, kan besluiten tot het organiseren van een hertelling (art. P21 en V4 Kieswet).

    Wat is een proces-verbaal?

    Het proces-verbaal is het schriftelijk ondertekende verslag van het hoofdstembureau, centraal stembureau of stembureau. Hierin zijn feitelijke handelingen, constateringen en resultaten voor onderdelen van het verkiezingsproces vastgelegd, zoals het tellen van stemmen en berekening van de uitslag.

    Hoe worden de processen-verbaal van het stembureau aangeleverd aan de waterschappen?

    De in de processen-verbaal neergelegde gegevens worden door de gemeenten in ondersteunende software verkiezingen (OSV) ingevoerd. Deze gegevens gaan niet via internet naar de waterschappen. Maar moeten (bijvoorbeeld op een usb-stick) met de originele exemplaren van de processen-verbaal van de stembureaus naar het centraal stembureau worden overgebracht.

    Wie moet de processen-verbaal bewaren en voor hoe lang?

    Voor processen-verbaal van het centraal stembureau zelf gelden de termijnen die voortvloeien uit de Archiefwet. De Kieswet bevat alleen bepalingen voor de vernietiging van stembiljetten en de processen-verbaal van de (gemeentelijke) stembureaus. Daarvoor geldt een termijn van 3 maanden nadat onherroepelijk over de toelating van de nieuw gekozen leden is beslist. Van deze vernietiging moet overigens ook weer een proces-verbaal worden opgemaakt door het centraal stembureau.

    Politiek-bestuurlijk


    Hoe zit het met de ondersteuning van de groeperingen?

    De politieke groeperingen zijn zelf verantwoordelijk voor het voeren van hun eigen campagne. Het is aan de waterschappen zelf om eventueel activiteiten te faciliteren. Waterschappen kunnen, in overleg met hun bestuur, bepalen in hoeverre de politieke groeperingen worden ondersteund in hun campagne.

    Hoe lang blijft het dagelijks bestuur aan na de verkiezingen?

    Het dagelijks bestuur van het waterschap blijft aan totdat het nieuwe algemeen bestuur minstens de helft van hun opvolgers heeft benoemd of uiterlijk 3 maanden na het begin van de zittingsperiode van het nieuwe algemeen bestuur (artikel 41 lid 4 Waterschapswet). Dagelijks bestuursleden die niet in het nieuwe algemeen bestuur zijn gekozen, maken daar ook deel van uit na de verkiezingen. Als er geen nieuw dagelijks bestuur wordt gevormd, neemt de voorzitter van het waterschap de taken van het dagelijks bestuur waar.

    Hoe gaat de benoeming van de geborgde zetels in zijn werk?

    De huidige procedure voor de benoeming van de geborgde categorieën blijft ongewijzigd. Deze is verankerd in artikel 14 van de Waterschapswet.

    Hoeveel voorkeurstemmen heeft een kandidaat nodig om gekozen te worden?

    Een kandidaat heeft 25 procent van de kiesdeler nodig om met voorkeurstemmen te worden gekozen. De kiesdeler wordt bepaald door het totaal aantal uitgebrachte stemmen te delen door het totaal aantal te vervullen zetels.

    Hoe worden de restzetels verdeeld?

    De verdeling van de restzetels is gebaseerd op de Kieswet. Dit betekent dat bij een zetelaantal van 19 of meer de verdeling plaatsvindt op basis van ‘de grootste gemiddelden’. Bij minder dan 19 zetels geldt de methode van ‘grootste overschotten’. De meeste waterschappen hebben meer dan 19 zetels voor de categorie ingezetenen. 

    Overig


    Waar kan een stemgerechtigde stemmen?

    Een stemgerechtigde kan in principe alleen stemmen binnen zijn eigen waterschap en binnen zijn eigen gemeente. Als een gemeente in 2 of meer waterschappen valt, kan de stemgerechtigde dus niet in alle stembureaus van zijn gemeente stemmen voor het waterschap. Gemeenten hebben de mogelijkheid om hier van af te wijken (artikel J5 lid 2 Kieswet).

    Voor de verkiezingen van Provinciale Staten kan een kiesgerechtigde altijd in alle stembureaus van zijn gemeente stemmen.

    Wat is een kiezerspas?

    Met een kiezerspas kan een stemmer ook buiten zijn eigen gemeente zijn stem uitbrengen. Een kiezerspas kun je krijgen op het stadhuis van de gemeente. Een stem moet wel binnen de grenzen van het waterschap worden uitgebracht.

    Kan iemand gemachtigd worden die in een ander waterschap woont?

    Nee. Artikel L8 lid 2 Kieswet maakt dit onmogelijk.

    Is het gebruik van OSV verplicht?

    Voor politieke partijen (formeel degene die de lijst inlevert) bestaat geen verplichting dat zij gebruik moeten maken van bepaalde software. Voor het inleveren van kandidatenlijsten moet gebruik worden gemaakt van de wettelijk vastgestelde formulieren. Maar of deze nu wel of niet met ondersteunende software verkiezingen (OSV) zijn aangemaakt is niet vereist.

    Het centraal stembureau mag alleen maar gebruik maken van software voor de vaststelling van de uitslag en zetelverdeling als die voldoet aan de voorgeschreven eisen (artikel P 1a Kieswet).

    Hoe wordt omgegaan met een vervangende stempas bij verlies van de stempas voor de waterschapsverkiezingen?

    De burgemeester reikt degene, die zijn/haar stempas is kwijtgeraakt, een vervangende stempas uit (artikel J8, lid 1 Kieswet).