Belastingverhoging uitgelegd

  • geplaatst op 11-12-2019 12:25

Op deze pagina vind je alle vragen en antwoorden over de belastingverhoging in 2020 door Wetterskip Fryslân.

Inhoud van deze pagina

    1. Waarom stijgen de kosten?

    Wetterskip Fryslân houdt de voeten droog en de dijken sterk. Het waterschap voor Fryslân en het Groninger westerkwartier bewaakt de waterkwaliteit, zorgt voor een goed waterpeil in sloten en meren, sterke dijken en zuivering van rioolwater. Maar het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en we krijgen steeds meer neerslag of juist langere periodes van droogte. En dat stelt ons huidig waterbeheer danig op de proef. Dat vergt inzet, onderhoud en innovatie. De kosten van het waterbeheer zijn daarom in heel Nederland de afgelopen jaren gestegen.

    2. Wat zijn de uitgaven in 2020?

    Voor 2020 heeft Wetterskip Fryslân de volgende uitgaven begroot:

    • 101 miljoen euro aan watersysteembeheer (bescherming tegen hoog water en overstromingen en zorg voor voldoende oppervlaktewater).
    • 53 miljoen euro aan waterzuivering (zuiveren van afvalwater uit het riool).

    Lees meer informatie in de begroting 2020 van Wetterskip Fryslân.

    3310 BelastingBijsluiter 2020-Def.jpg

    Infographic  begroting 2020 met uitleg over inkomsten en uitgaven Wetterskip Fryslân. 

    3. Wie betalen de kosten van het waterbeheer?

    Waterschappen heffen eigen belastingen om hun taken uit te kunnen voeren. Deze belasting wordt betaald door de inwoners en bedrijven in het beheergebied.

    Er zijn twee belastingen:

    • De watersysteemheffing: deze wordt betaald door inwoners, eigenaren van gebouwen en eigenaren van gronden.
    • De zuiveringsheffing: deze wordt betaald door gebruikers van woningen en bedrijfspanden.

    De watersysteemheffing wordt volgens een wettelijk systeem in heel Nederland verdeeld over verschillende categorieën. Zij betalen ieder een deel van het geld dat nodig is voor beheer van het watersysteem. Hierbij is rekening gehouden met het profijt dat iedere groep heeft van het waterbeheer. In het beheergebied van Wetterskip Fryslân is de verdeling:

    • Ingezetenen (huishoudens): 28 procent.
    • Eigenaren van gebouwen: 47,6 procent.
    • Eigenaren ongebouwd (landbouwgrond en wegen): 24 procent.
    • Natuurbeheerders: 0,4 procent.

    4. Hoeveel stijgt de waterschapsbelasting in 2020?

    • De belasting voor het watersysteem, de watersysteemheffing,  stijgt in 2020 met 13 procent.
    • De belasting voor het zuiveren van afvalwater, de zuiveringsheffing, met 2,3 procent.

    5. Waarom stijgt de watersysteemheffing?

    De kosten van het watersysteem zijn de afgelopen jaren sterk gestegen. Dit komt onder meer door:  

    • Klimaatverandering vergt extra inzet en andere aanpak (versterken zeedijken, ophogen polderdijken en aanleg extra waterberging).
    • Stijging van de energieprijs. De 900 gemalen en 27 rioolwaterzuiveringen gebruiken veel stroom. De stroomkosten zijn met 1 miljoen euro gestegen.
    • Meer onderhoud aan vaarten en sloten. Zoals extra baggerkosten en verwijderen woekerende waterplanten als gevolg van droge zomers en zachte winters.
    • • Vervangen en renoveren van verouderde gemalen. Veel van de 900 gemalen zijn bij de zogeheten ruilverkavelingen (herverdeling van landbouwgrond) in de jaren zeventig en tachtig voor een symbolisch bedrag overgedragen aan de waterschappen. Die gemalen hebben een levensduur van 30 tot 40 jaar en moet het waterschap nu vervangen of renoveren. Het gaat om gemiddeld 20 tot 25 gemalen per jaar.

    6. Waarom is de belastingstijging in 2020 fors hoger dan andere jaren?  

    De afgelopen jaren maakte het bestuur gebruik van een overschot in de reserves. Een spaarpotje voor slechte tijden. Daaruit werden de extra kosten betaald. De belastingstijging kon daardoor beperkt blijven. De reserves zijn inmiddels zover gedaald, dat het waterschapsbestuur deze niet meer kan aanspreken. De belastinginkomsten moet daarom in 2020 gelijk zijn aan de uitgaven. Een eenmalige verhoging van 13 procent is noodzakelijk om de kosten voor het watersysteem te betalen.  

    7. Gaat Wetterskip ook bezuinigen?

    Het waterschapsbestuur kijkt voortdurend hoe het werk anders, efficiënter of goedkoper kan. Om kosten te besparen is sinds 2010 voor ruim 26 miljoen euro aan bezuinigingen doorgevoerd in de organisatie. Ook deze bestuursperiode gaat het bestuur 6 miljoen euro bezuinigen. Verder bezuinigen op de taakuitvoering is volgens het waterschapsbestuur onverantwoord. Dan komen de kerntaken in het waterbeheer in gevaar.

    8. Waarom is de stijging voor boeren hoger dan voor huishoudens?

    De uiteindelijke belastingaanslag die een huishouden of bedrijf ontvangt, is een combinatie van watersysteemheffing en zuiveringsheffing. Ook is de verdeling van de watersysteemheffing (zie vraag 5) over de verschillende groepen van invloed op het uiteindelijke bedrag. Voor iedereen is een verhoging van toepassing.

    Bijvoorbeeld:

    De heffing voor een meerpersoonshuishouden met een huurwoning bestaat voor een relatief klein deel (36 procent) uit watersysteemheffing. Het overgrote deel van de aanslag (64 procent) bestaat uit de zuiveringsheffing. Omdat deze stijging lager is dan de watersysteemheffing, is de gemiddelde voorgenomen stijging bij deze huishoudens 5,7 procent.

    De heffing van een agrarisch bedrijf bestaat voor het grootste deel uit de watersysteemheffing. De stijging van 13 procent wordt bij deze categorie dus vrijwel volledig doorberekend. De stijging wordt minder gedempt door de lagere stijging van de zuiveringsheffing.

    Gemiddeld is de stijging:

    • Huishouden met een huurwoning 5,7 procent.
    • Huishouden met een koopwoning: 8 procent.
    • Agrarisch bedrijf: 15,8 procent.
    • MKB-bedrijf (zonder woning): 6,6 procent.

    9. Wat betekent de voorgenomen verhoging concreet?

    • Een gemiddeld huishouden met eigen woning betaalt in 2020 29,70 euro meer aan waterschapsbelasting.
    • Voor een gemiddeld agrarisch bedrijf met 60 hectare grond betekent het een verhoging van zo’n 800 euro per jaar.

    10. Waarom moeten agrariërs zoveel geld betalen?

    Agrariërs betalen op basis van de hoeveelheid grond die zij bezitten en de waarde van hun onroerend goed, ofwel hun landerijen en panden (zie vraag 5). Het waterschap doet veel werk voor de agrariërs, zoals peilbeheer. Daarom betalen ze meer dan een familie in een woonhuis. De verdeling van de lasten over de belastingbetalers (zie vraag 3) is vastgelegd in de kostentoedeling. Deze is deels landelijk voorgeschreven en deels een keuze van ons algemeen bestuur.

    In 2019 was er voor boeren ook al een stijging. Die stijging is ontstaan doordat de Hoge Raad verboden heeft om de beheerders van de Waddenzee en IJsselmeer aan te slaan. Hierdoor wordt 'ongebouwd' (zie vraag 5) over minder hectares verdeeld en betalen de eigenaren ongebouwd een hoger bedrag per hectare.

    11. Staat deze verhoging al vast?

    Op 17 december 2019 vergadert het algemeen bestuur over de begroting 2020. Het algemeen bestuur beslist over de vaststelling van de begroting voor 2020.

    12. Hoe zijn de Friese tarieven vergeleken met andere waterschappen?

    Fryslân kent een complex waterbeheersysteem en beheert dijken over een grote lengte. Omdat we een dunbevolkte provincie hebben, moeten we al die kosten met relatief weinig mensen betalen.  Toch zijn de waterschapsbelastingstarieven van Wetterskip Fryslân gemiddeld vergeleken met andere waterschappen in Nederland. Ook de tarieven voor agrariërs bevinden zich in de middenmoot van tarieven. Zie voor meer informatie op waterschapsspiegel.nl.