In samenwerking met LTO Noord heeft Wetterskip Fryslân in 2009 een onderzoek uitgevoerd naar het effect op de waterkwaliteit van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de aardappelteelt. Doel van dit onderzoek was om na te gaan in hoeverre bestanddelen van deze middelen in het water nabij aardappelvelden aangetroffen worden. Van de 88 gemeten stoffen zijn er 35 in het oppervlaktewater teruggevonden, waarbij zeven stoffen de landelijke norm overschreden. Behalve uit het oogpunt van het milieu is het voor telers ook belangrijk te weten of normen overschreden worden, omdat dit gevolgen kan hebben voor de toelating van deze middelen.
In de periode van april tot en met september 2009 zijn verschillende metingen verricht vlakbij akkers waar aardappels werden verbouwd. De watermonsters zijn onderzocht op de aanwezigheid van 28 werkzame stoffen die voorkomen in ruim 52 gewasbeschermingsmiddelen die voornamelijk in de aardappelteelt worden gebruikt. Ook is op zestig andere stoffen gecontroleerd, die bij andere gewassen worden ingezet. Er zijn 35 van de 88 gemeten stoffen in het oppervlaktewater teruggevonden, waarvan zeven de landelijke norm overschreden (zie tabel).
Geconstateerde normoverschrijding
Werkzame stof Merknaam
Imidacloprid Amigo, Monami
Metribuzin Mistral, Sencor, Imex Metribuzin
Axoystrobin Amistar
Linuron Linuron
Thiacloprid Calypso
Metolachloor Dual Gold
Dimethoaat Perfecthion, Roger, Danadim
Emissieroute
Van de aangetroffen middelen is niet precies aan te geven hoe deze in het water terecht zijn gekomen. Dit verschilt namelijk per middel en is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden, inrichting van het perceel, bodemgesteldheid, gebruikte apparatuur en de zorgvuldigheid van de toepasser. Hierin zijn verschillende routes denkbaar voor, zoals afspoeling vanaf het erf (schoonmaken van de spuit, vullen van de spuit) en het land (regen), drift (wind), depositie (neerslag), drainage, ondiepe uitspoeling en/of diepe uitspoeling (zie afbeelding). Hierbij wordt overigens het schoonmaken en vullen van de spuit gezien als een belangrijke bron van vervuiling; kleine foutjes kunnen hier verstrekkende gevolgen hebben voor de waterkwaliteit, waardoor extra voorzichtigheid geboden is. Bijvoorbeeld het wegwaaien van de jerrycandop in de sloot kan al grote gevolgen hebben.. Het verlies van 1 gram onverdund middel is voldoende voor een normoverschrijding in de sloot over een lengte van 20 kilometer!
Wat kunt u zelf doen?
U kunt de hoeveelheid bestrijdingmiddelen in het water terecht komt verminderen, door de volgende maatregelen toe te passen:
• Zet de spuit binnen of op onverhard terrein;
• Reinig de spuit op een spoelplaats zonder verloop op onverhard terrein of op het veld;
• Blijf bij het reinigen op onverhard terrein minimaal vijf meter vanaf de waterkant;
• Spoel de schoonwatertank in drie stappen leeg;
• Voorkom emissie bij behandeling en transport van plant en pootgoed;
• Zet afgeleverde middelen direct in de opslag;
• Lever restanten en vervallen middelen in bij het KCA-depot;
• Verspuit restanten spuitvloeistof verdund over het perceel, maar voorkom overdosering;
• Neem spuitvrije zones in acht;
• Voorkom nadruppelen van de spuitvloeistof boven de sloot;
• Blijf bij het vullen van de spuit minimaal twee meter uit de slootkant, terugslagklep verplicht.
Daarnaast kunnen in sommige gevallen andere middelen gebruikt worden ter vervanging van normoverschrijdende stoffen. Kijk hiervoor op de milieubelastingkaarten van Telen met Toekomst of vraag dit na bij uw adviseur.
Vervolg
Het komende seizoen blijft het waterschap de normoverschrijdingen volgen en wordt het onderzoek pootaardappelen in beperktere opzet herhaald. Daarnaast wordt ook gericht onderzoek gedaan naar gewasbeschermingsmiddelen die gebruikt worden bij maïs, graan en mogelijk bieten. Wetterskip Fryslân zal aan telers vragen om ook het komende seizoen nauw samen te werken zodat beter inzicht wordt verkregen in de emissieroutes.
Bron: www.schonebronnen.nl